Działanie w zakresie nadzoru nad rozwojem i stanem zdrowia uczniów

Opiera się głównie na zapewnieniu ogółowi dzieci szkolnych podstawowych świadczeń profilaktycznych. Składają się na nie badania przesiewowe (skriningowe) oraz bilanse zdrowia, systematyczna kontrola rozwoju, szczepienia ochronne. Poza tego typu oddziaływaniem o charakterze powszechnym, w ochronie zdrowia uczniów istnieje potrzeba świadczeń korektywno-leczniczych w stosunku do wybiórczej grupy dzieci i młodzieży szkolnej, wymagającej specjalnej opieki zdrowotnej. Potrzeba ta jest wynikiem zróżnicowania profilu zdrowotnego uczniów. Badania naukowe i obserwacje lekarzy szkolnych dowodzą bowiem, że wśród pozornie zdrowej, uczęszczającej do normalnych szkół populacji dziecięcej pewien odsetek wykazuje odchylenia od prawidłowego rozwoju i stanu zdrowia. Są to zwykle odchylenia, które nie wykluczają ucznia z zajęć szkolnych, niemniej mają wpływ na jego potencjał biologiczny, zdolność adaptacji do warunków szkolnych, zachowanie, powodzenie szkolne i sprawność. Są to przede wszystkim uczniowie z takimi kategoriami patologii, jak zaburzenia rozwoju psychosomatycznego, wady wzroku, słuchu i mowy, wady budowy i zniekształcenie statyczne, nerwice, zaburzenia osobowości i stany niedostosowania. Duży odsetek stanowią także dzieci z chorobami zębów, głównie próchnicą i wadami zgryzu.

Z oceny stanu zdrowia wynikają konkretne zadania profilaktyczne, lecznicze i rehabilitacyjne

Muszą one być stale dostosowywane do zmieniających się potrzeb zdrowotnych, a służba zdrowia obejmując całokształt opieki musi się koncentrować na zadaniach stanowiących największe zagrożenie dla zdrowia populacji oraz mających duże znaczenie społeczne.
Drugim zespołem czynników określających zadania służby zdrowia są potrzeby wynikające z założeń programowo-wychowaw- czych szkoły. Powszechność nauczania w Polsce, przy dość zróżnicowanym stanie zdrowia populacji szkolnej, stawia określone zadania dla służby zdrowia w ogóle, a szkolnej służby zdrowia w szczególności. Dotyczy to zwłaszcza orzecznictwa lekarskiego dla potrzeb szkolnych oraz współdziałania w wychowaniu zdrowotnym i nadzorze nad warunkami nauczania. Tak więc przed szkolną służbą zdrowia stoją następujące zadania:

  • nadzór nad rozwojem i zapewnienie opieki nad zdrowiem uczniów,
  • realizacja zadań zdrowotnych, wynikających z potrzeb szkolnictwa,
  • nadzór sanitarny nad warunkami nauczania,
  • współudział w wychowaniu zdrowotnym dzieci i młodzieży.

Dużą wagę w prewencyjnym działaniu przywiązuje się do wczesnego wykrywania odchyleń od normy

Każde działanie w tym wieku nie tylko typowo profilaktyczne, ale również lecznicze i rehabilitacyjne jest jednocześnie działaniem zapobiegawczym, rzutującym na dalsze kształtowanie się zdrowia w ontogenetycznym rozwoju osobnika oraz potencjału zdrowotnego całego społeczeństwa. Dużą wagę w prewencyjnym działaniu przywiązuje się do wczesnego wykrywania odchyleń od normy w stanie zdrowia, gwarantującego większą skuteczność opieki. Realizacja tych założeń stwarza warunki do uzyskania jak największej skuteczności w opiece zdrowotnej nad populacją w wieku rozwojowym. Należy dodać, że w swym działaniu służba zdrowia powinna opierać się na naturalnych sprzymierzeńcach, jakimi z uwagi na zbieżność celów, są rodzice i szkoła. Dotyczy to zwłaszcza tak ważnego zagadnienia jakim jest wychowanie dziecka w zdrowiu i dla zdrowia. Podstawowym celem opieki zdrowotnej nad dziećmi i młodzieżą jest zapewnienie im takiej opieki, która by miała skuteczny wpływ na prawidłowy rozwój fizyczny i psychiczny dziecka oraz dobry stan jego zdrowia. Zadania opieki zdrowotnej nad dziećmi i młodzieżą są przede wszystkim determinowane potrzebami zdrowotnymi, wynikającymi z aktualnego stanu zdrowia populacji w wieku rozwojowym, jak również trendów i tendencji w tym stanie obserwowanych.

Podstawowe założenia koncepcji medycyny

Podstawowym założeniem koncepcji medycyny wieku rozwojowego jest stworzenie w zakresie opieki zdrowotnej takiego systemu, który zapewniałby całokształt działań na rzecz zdrowia dzieci i młodzieży od poczęcia aż do osiągnięcia pełnej stabilizacji biologicznej. Statystycznie odpowiada to przedziałowi wieku od 0 do 18 lat włącznie, rozszerzonego o okres życia płodowego oraz zagadnienia związane z prokreacją i planowaniem rodziny oraz ciążą, porodem i połogiem kobiety. Drugim założeniem jest integracja opieki zdrowotnej w dwóch podstawowych środowiskach dziecięcych w środowisku rodzinnym i środowisku szkolnym. Przekreśla to typową do lat siedemdziesiątych dwoistość merytoryczną i organizacyjną opieki nad dzieckiem w wieku od 7 do 15 lat, sprawowaną w szkole głównie w zakresie profilaktyki, przez lekarza szkolnego, a w miejscu zamieszkania w zakresie leczenia przez lekarza rejonowego. Pozwala to na ujednolicenie metodyki opieki w poradniach dziecięcych i szkolnych. Trzecim ważnym założeniem koncepcji jest eksponowanie w opiece zdrowotnej populacji w wieku rozwojowym działania prewencyjnego. Zasadność takiego założenia jest oczywista.

ROLA I ZADANIA HIGIENISTKI SZKOLNEJ

Rozwój i zdrowie dzieci i młodzieży, analogicznie jak zdrowie ludzi w ogóle, warunkowane jest przez kilka podstawowych czynników. Są nimi osobnicze uwarunkowania genetyczne, środowisko (fizyczne i społeczne), w którym człowiek żyje, pracuje, uczy się, poziom kultury w ogóle, a zdrowotnej w szczególności, oraz poziom opieki zdrowotnej jej dostępności i efektywności. Dwa pierwsze czynniki mają dla zdrowia znaczenie podstawowe, dwa pozostałe, choć wspomagające, to niemniej w sytuacjach zagrażających, nagłych bądź przewlekłych, o zdrowiu i życiu decydujące. Poziom kultury zdrowotnej ma niewątpliwy wpływ na świadomą realizację potrzeb zdrowotnych, stosunek osobnika do własnego i innych zdrowia, zaś właściwie zorganizowana opieka zdrowotna zapewnia możliwość zaspokojenia tych potrzeb, zarówno profilaktycznych, leczniczych, jak i rehabilitacyjnych. Opiekę zdrowotną nad populacją w wieku rozwojowym zapewnia, jak i ogółowi ludności w naszym kraju, państwowa służba zdrowia. Opieka zdrowotna ma-charakter opieki powszechnej. W coraz większym stopniu staje się.ona także opieką zdrowotną czynną, aktywnie podejmującą w -stosunku do obywatela, zwłaszcza w określonych przedziałach wieku, działania prewencyjne i lecznicze. Tak działa między innymi szkolna służba zdrowia zapewniająca opiekę nad uczniami. Zasadza się ona w systemie opieki zdrowotnej na koncepcji medycyny wieku rozwojowego.

error: Content is protected !!